Chọn chất liệu theo chỗ đặt: trong nhà, ngoài trời, trong xe

Cùng một con tỳ hưu, đặt trong tủ kính phòng khách thì mười năm vẫn như mới, còn để trên táp lô ô tô thì vài mùa nắng là bạc màu, nứt, hoặc bong lớp phủ.

Chất liệu không có loại nào tốt nhất — chỉ có loại hợp với chỗ bạn định đặt. Bài này xếp theo chỗ đặt chứ không xếp theo vật liệu.

Trong nhà, chỗ khô ráo

• Đây là môi trường dễ nhất, gần như chất liệu nào cũng bền.
• Chọn theo thẩm mỹ và ngân sách là chính.
• Tránh nắng chiếu thẳng qua cửa sổ — nắng làm bạc màu nhiều loại vật liệu.
• Đồ sứ và thuỷ tinh đẹp nhưng dễ vỡ, cân nhắc nếu nhà đông người.
• Trong tủ kính là chỗ tốt nhất cho món quý.

Gần cửa sổ, ban công, hiên

1. Nắng và mưa hắt là hai thứ phải tính.
2. Đá đặc và gốm nung chịu tốt hơn bột đá ép và hàng nhuộm màu.
3. Đồ mạ bong tróc nhanh ở chỗ có nắng và ẩm luân phiên.
4. Gỗ nứt khi khô nắng rồi gặp mưa — chu kỳ này hại hơn cả nắng liên tục.
5. Muốn để ngoài thì hỏi thẳng người bán món đó chịu được ngoài trời không.

Ngoài trời hẳn: sân, cổng

• Đá tự nhiên khối lớn là lựa chọn quen thuộc cho vị trí này.
• Phải cố định chắc: đế rộng, kê phẳng, chống lật khi gió.
• Rêu và bụi bám là chuyện đương nhiên, cọ định kỳ.
• Đừng dùng hoá chất mạnh để tẩy rêu khi chưa rõ vật liệu.
• Vùng hay bão thì cất vào trước mùa, hoặc chọn món nặng đến mức gió không lật.

Trong xe

1. Cabin xe đậu ngoài nắng rất nóng — đây là môi trường khắc nghiệt nhất.
2. Nhựa và keo dán chịu kém: cong, chảy, bong.
3. Màu nhuộm bạc nhanh vì nắng chiếu qua kính suốt ngày.
4. Chọn món nhỏ, nhẹ, không cạnh sắc và cất trong hộc có nắp.
5. An toàn đứng trước: không để vật cứng rời trên táp lô, phanh gấp là nó bay.

Nhà gần biển

• Hơi muối ăn kim loại rất nhanh — đồ mạ và đồ đồng xuống cấp thấy rõ.
• Đá và gốm chịu tốt hơn trong môi trường này.
• Lau bằng khăn ẩm rồi lau khô định kỳ, muối bám thì phải rửa mới hết.
• Đặt trong nhà, xa cửa sổ hướng biển.
• Chấp nhận rằng mọi thứ ở đây đều cần chăm hơn.

Bếp và nơi nhiều dầu mỡ

1. Dầu bay hơi bám thành lớp mỏng lên mọi bề mặt trong bếp.
2. Bề mặt chạm khắc giữ dầu trong khe, rất khó lau.
3. Đồ nhẵn, ít chi tiết hợp hơn hẳn ở chỗ này.
4. Lau thường xuyên chứ đừng đợi bám dày — để lâu thì phải dùng chất tẩy mạnh.
5. Tốt nhất là đừng đặt trong bếp nếu có chỗ khác.

Cửa hàng và nơi đông người

• Khách chạm vào là chuyện sẽ xảy ra, dù có biển "không sờ".
• Chọn chất liệu chịu va, tránh sứ mỏng và thuỷ tinh ở tầm tay.
• Món quý thì để trong tủ kính có khoá.
• Bụi ở mặt tiền nhiều hơn trong nhà — lau hằng tuần.
• Cố định đế cho món đặt gần lối đi.

Hỏi người bán ba câu

1. "Món này để chỗ như vậy có được không?" — nói rõ chỗ bạn định đặt.
2. "Bao lâu thì xuống màu, và xuống thế nào?"
3. "Lau bằng gì, có được dùng nước không?"
4. Người bán tử tế sẽ khuyên bạn đổi món nếu chỗ đặt không hợp.
5. Ghi lại câu trả lời cùng hoá đơn.

Phòng máy lạnh và phòng ẩm

• Máy lạnh chạy liên tục làm không khí khô — gỗ co ngót và có thể nứt.
• Đừng đặt ngay dưới luồng gió lạnh thổi thẳng.
• Phòng ẩm, phòng thiếu thoáng thì đồ kim loại và đồ gỗ đều xuống nhanh.
• Nhà tắm thì không đặt gì — hơi nước đọng suốt ngày.
• Kê cách tường một chút ở mảng tường hay ẩm.

Bụi và tần suất lau

1. Mặt tiền đường lớn bụi hơn trong nhà nhiều lần.
2. Bề mặt chạm nhiều khe giữ bụi và khó lau hơn bề mặt nhẵn.
3. Chổi lông mềm dùng cho việc phủi hằng tuần là đủ với phần lớn món.
4. Lau ướt thì phải biết món đó có chịu nước không — hỏi trước, đừng thử.
5. Chỗ nào khó lau thì chỗ đó sẽ không được lau — tính điều này khi chọn chỗ.

Đổi chỗ đặt sau này

• Món mua cho trong nhà thì đừng chuyển ra ngoài trời khi đổi ý.
• Chuyển từ ngoài vào trong thì được — chiều ngược lại mới hại.
• Lau sạch trước khi đổi chỗ, nhất là khi mang từ ngoài vào.
• Ghi lại món nào để được ở đâu nếu nhà bạn có nhiều món.
• Không nhớ thì hỏi lại nơi bán, họ thường nhận ra món của mình.

Món được tặng mà không rõ chất liệu

1. Chưa rõ thì cứ để trong nhà, chỗ khô ráo — đó là môi trường an toàn nhất.
2. Đừng thử bằng nước hay hoá chất để đoán vật liệu.
3. Hỏi người tặng mua ở đâu, rồi hỏi lại nơi đó.
4. Mang ra tiệm nhờ nhìn giúp nếu bạn muốn biết chắc.
5. Chưa biết thì lau khô, đơn giản và không hại món nào.

Giá và độ bền: hai thứ không đi cùng nhau

• Món đắt chưa chắc chịu nắng mưa tốt hơn — có khi ngược lại.
• Đồ tinh xảo thường mỏng manh hơn đồ thô mộc.
• Hỏi về độ bền tách riêng khỏi hỏi về giá.
• Chỗ khắc nghiệt thì mua món rẻ, thay khi hỏng là lựa chọn hợp lý.
• Để món quý ở chỗ dễ nhất, đừng để nó ngoài sân cho hoành tráng.

Dấu hiệu món đang bị đặt sai chỗ

1. Bạc màu không đều, rõ nhất ở mặt hướng ra nắng.
2. Nứt chân chim trên bề mặt hoặc dọc thớ gỗ.
3. Lớp phủ bong từng mảng nhỏ ở cạnh và góc.
4. Đế bị mục, mềm hoặc sùi — thường là dấu hiệu ẩm chân.
5. Thấy một trong bốn dấu này thì dời chỗ ngay, đừng chờ hỏng hẳn.

Ba việc không phụ thuộc chất liệu

• An toàn: cố định chắc, tránh lối đi, xa tầm trẻ nhỏ.
• An toàn giao thông đứng trước mọi chuyện bày biện trong xe.
• Chuyện sức khoẻ thì đi khám.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Trước khi hỏi "món này làm bằng gì", hãy trả lời trước câu "mình định để nó ở đâu". Thứ tự đó tiết kiệm cho bạn cả tiền lẫn công, vì phần lớn món xuống cấp sớm không phải do hàng kém mà do bị đặt nhầm chỗ.