Nhận được tỳ hưu làm quà: làm gì nếu bạn không rành
Bạn được tặng một pho tỳ hưu — có thể dịp khai trương, tân gia, hoặc đơn giản là ai đó nghĩ tới bạn. Bạn quý tấm lòng nhưng không rành chủ đề này và không biết phải làm gì tiếp. Tình huống rất phổ biến, và bài này trả lời đúng câu hỏi đó, theo hướng thực tế.
Trước hết: không có gì bắt buộc
Điều đầu tiên nên nói rõ: bạn không có nghĩa vụ nào phải làm theo một quy trình nào cả. Đây là một món quà, và cách bạn dùng nó thuộc về bạn.
Nếu bạn nghe được những lời kiểu "nhận rồi mà không làm gì thì không nên", hãy nhận ra đó là cách tạo ra một nghĩa vụ không có thật. Không có cơ sở nào cho nó, và nó thường đi kèm một dịch vụ hoặc một món cần mua thêm.
Món quà này, với phần lớn người nhận, đơn giản là một pho tượng đẹp mà ai đó tặng vì nghĩ tới bạn.
Bước 1: xem nó là món gì
Lật đáy lên và nhìn kỹ dưới ánh đèn. Bạn muốn biết ba điều: chất liệu — đá, đồng, gỗ, sứ hay hợp kim mạ; cân nặng so với kích thước; và tình trạng — có vết sứt, nứt, hay chỗ đã sửa không.
Ba điều này quyết định bạn đặt nó ở đâu và lau nó thế nào — tức là toàn bộ phần thực tế. Nếu người tặng có nói nơi mua, ghi lại; nếu có hộp và giấy tờ thì giữ.
Không cần biết chính xác loại đá hay xuất xứ. Với việc bày trong nhà thì thông tin đó không đổi gì.
Bước 2: chọn chỗ đặt theo tiêu chí thực tế
Bỏ qua mọi bảng hướng dẫn phức tạp và dùng bốn tiêu chí này — chúng đúng cho mọi món bày trong nhà:
- Không nằm trên lối đi ở tầm hông. Chỗ đó chắc chắn bị va, chỉ là sớm hay muộn.
- Không ở mép bàn, mép kệ. Một cú va nhẹ là rơi.
- Ngoài tầm với của trẻ nhỏ nếu nhà có trẻ, nhất là với pho nặng hoặc nhiều chi tiết nhô ra.
- Chỗ bạn nhìn thấy được. Món đặt ở góc tối thì dù đẹp tới đâu cũng không được nhìn.
Nếu bạn muốn theo một hướng cụ thể vì đã nghe ai đó nói, cứ làm — miễn nó không mâu thuẫn với bốn tiêu chí trên. Khi mâu thuẫn thì bốn tiêu chí này nên thắng, vì chúng liên quan tới an toàn và tới việc món đồ có còn nguyên vẹn hay không.
Bước 3: lau và giữ
Phủi bụi khô bằng chổi lông mềm hoặc khăn khô là đủ cho phần lớn trường hợp. Lau kỹ hơn thì tuỳ chất liệu:
Đá — khăn mềm ẩm rồi lau khô; tránh hoá chất và tránh sốc nhiệt. Đồng — xỉn màu theo thời gian là tự nhiên, không phải bẩn; muốn đánh sáng thì dùng dung dịch chuyên cho đồng, tránh chanh giấm. Gỗ — khăn ẩm vắt thật kiệt, lau khô ngay, tránh cồn. Sứ — dễ nhất, nước ấm với chút nước rửa chén. Hàng mạ — chỉ lau nhẹ bằng khăn khô, chà mạnh là bong lớp mạ.
Và dán một miếng nỉ dưới đáy nếu chưa có — nó bảo vệ mặt bàn khỏi xước mỗi lần bạn nhấc lên đặt xuống.
Nếu người tặng hỏi thăm
Chuyện này hay xảy ra và làm nhiều người lúng túng. Cách nhẹ nhàng: nói thật nơi bạn đã đặt nó, và nói bạn thấy nó hợp ở đó.
Nếu họ gợi ý đặt chỗ khác và bạn thấy hợp lý thì đổi cũng chẳng mất gì. Nếu gợi ý đó mâu thuẫn với an toàn — ví dụ đặt ở chỗ trẻ với tới được — thì nói thẳng lý do thực tế, không cần tranh luận về phần quan niệm.
Nếu bạn không muốn bày
Hoàn toàn bình thường, và có ba cách xử lý đều ổn.
Cất đi — gói bằng vải mềm hoặc giấy không màu, cho vào hộp có gói hút ẩm, ghi nhãn bên ngoài. Vài năm sau có khi bạn lại thích.
Bày ở chỗ khuất hơn nếu người tặng hay tới nhà.
Chuyển cho người thật sự thích — nhưng làm kín đáo, và đừng kể lại với người tặng theo cách làm họ tổn thương.
Điều duy nhất nên tránh là để nó nằm lăn lóc ở lối đi vì ngại chưa biết xử lý sao — vừa không hay vừa là rủi ro vấp ngã.
Mấy lời khuyên bạn sẽ nghe, và cách đọc chúng
Khi bạn hỏi quanh, nhiều khả năng sẽ nghe mấy câu này. Chúng đáng được gọi tên:
- "Phải làm lễ thì nó mới nhận chủ, không thì phản chủ." — tạo một nỗi sợ rồi bán giải pháp cho chính nỗi sợ đó.
- "Phải có đủ đôi mới có tác dụng." — cách bán thêm rất phổ biến. Bày một pho là chuyện bình thường.
- "Đặt sai hướng là hại." — các trường phái không thống nhất về hướng, nên không ai nói được thế nào là "sai" theo một chuẩn khách quan.
- "Hàng này chưa đúng chuẩn, phải đổi loại khác." — thường xuất hiện khi món bạn đang có không phải mua ở chỗ người nói.
Điểm chung: cả bốn đều khiến bạn bất an hơn lúc chưa hỏi. Một món đồ bày trong nhà không nên là nguồn lo lắng.
Khi món có giá trị lớn
Nếu đây là món đắt tiền, thêm ba việc: chụp ảnh và ghi lại nơi tặng, ngày tặng, tình trạng ban đầu; đặt ở chỗ chắc chắn, có nỉ lót, ngoài lối đi; và đừng tự sửa nếu có vết sứt — keo sai loại làm mất khả năng phục chế đúng cách về sau.
Với món rất nặng, nhớ rằng mặt kệ phải chịu được và tủ cao nên được neo vào tường.
Khi bạn muốn tìm hiểu thêm
Nếu tò mò, hai điều đáng biết nhất: hình tượng này có nhiều lớp diễn giải qua nhiều thời và nhiều vùng, nên các nguồn nói khác nhau là bình thường; và những phân biệt kiểu một sừng hai sừng, đực cái thì phần có gốc trong thư tịch và phần là quy ước thương mại đan vào nhau.
Đọc với tinh thần đó thì bạn thấy thú vị thay vì thấy rối. Còn nếu gia đình bạn có nếp riêng về những món này, người lớn trong nhà là nguồn đáng tin hơn mọi trang mạng.
Tóm lại
Không có nghĩa vụ nào bắt buộc. Xem chất liệu và tình trạng, chọn chỗ đặt theo bốn tiêu chí thực tế — ngoài lối đi, không ở mép, ngoài tầm trẻ nhỏ, và chỗ bạn nhìn thấy được — rồi phủi bụi định kỳ theo chất liệu.
Nếu không muốn bày thì cất có ghi nhãn hoặc chuyển cho người thích. Và với mọi lời khuyên khiến bạn bất an hơn lúc chưa hỏi, hãy bước ra một nhịp trước khi quyết.